รู้จัก Rapid Antigen Test  ตรวจโควิด-19 ด้วยตัวเอง รู้ผลไวใน 30 นาที
  1. รู้จัก Rapid Antigen Test ตรวจโควิด-19 ด้วยตัวเอง รู้ผลไวใน 30 นาที

รู้จัก Rapid Antigen Test ตรวจโควิด-19 ด้วยตัวเอง รู้ผลไวใน 30 นาที

ตรวจโควิด-19 ด้วยตัวเองไม่ยากอย่างที่คิด! ทำความรู้จักชุดตรวจ Rapid Test ให้มากขึ้น บอกวิธีการใช้ มีขั้นตอนอย่างไร ตรวจไวใน 30 นาที จะมีความแม่นยำแค่ไหนมาดูกัน
writerProfile
19 ก.ค. 2021 · โดย

อย่างที่รู้กันค่ะว่าสถานการณ์โควิด-19 ในประเทศไทย มีการแพร่กระจายเชื้อได้เร็วและรุนแรงมาก ทำให้ปัจจุบันมีผู้ป่วยติดเชื้อหลักหมื่นต่อวัน หลายคนมีความเสี่ยงในการติดเชื้อจากคนใกล้ชิดค่อนข้างสูง และการตรวจหาเชื้อโควิด-19 แบบ RT-PCR มีความแออัด แถมอีกหลายโรงพยาบาลยังปิดรับการตรวจแล้ว อีกหนึ่งทางเลือกที่จะให้เรารู้ผลโควิด-19 ได้อย่างรวดเร็ว คือการตรวจแบบ Rapid Test นั่นเองค่ะ  ล่าสุดทางกระทรวงสาธารณสุขได้ปลดล็อก ชุด "Rapid Antigen Test" แล้ว ให้เราสามารถตรวจโควิด-19 ได้ด้วยตัวเองแล้ว ตามมาดูกันค่ะว่ามีวิธีการใช้อย่างไรบ้าง 

ทำความรู้จักชุดตรวจโควิด-19 Rapid Test 

ชุดตรวจโควิด-19 Rapid Antigen Test คืออะไร

ก่อนอื่นเรามาทำความรู้จักกับชุดตรวจ Rapid Test กันก่อนค่ะ Rapid Test คือชุดตรวจหาเชื้อไวรัสและภูมิคุ้มกันโควิด-19 เบื้องต้น ซึ่งจะใช้เวลาในการตรวจแค่ 15-30 นาทีเท่านั้น โดยวิธีการเดิมเราจะใช้วิธี RT-PCR (Real Time Polymerase Chain Reaction) เป็นวิธีการมาตรฐานและองค์การอนามัยโลกยอมรับ ซึ่งมีความแม่นยำสูง รู้ผลภายใน 24 ชั่วโมง ที่สำคัญมีผลตรวจยืนยันเพื่อใช้ในรักษา เดินทาง หรือเข้ารับทำงาน โดยวิธีการ RT-PCR ต้องทำที่โรงพยาบาลเท่านั้น! 

แต่สถานการณ์ตอนนี้วิกฤติหนักมาก! หลายโรงพยาบาลไม่รับตรวจหาเชื้อโควิด-19 แล้ว จึงมีการอนุมัติให้ใช้ชุด Rapid Test สามารถตรวจหาเชื้อโควิด-19 ได้ด้วยตัวเอง บอกก่อนว่าเจ้าชุดตรวจ Rapid Test มีด้วยกัน 2 แบบค่ะ นั่นก็คือ

  • ตรวจหาเชื้อ (Antigen) ตรวจหาเชื้อไวรัสจาก สารคัดหลั่งโดยการแยงจมูกหรือลำคอ ต้องได้รับเชื้ออย่างน้อย 5-14 วัน ถึงจะรู้ผลได้แม่นยำ คาดว่าราคาประมาณ 300-400 บาท สามารถหาซื้อได้ที่ร้านขายยา หรือสถานพยาบาล  ดังนั้น Rapid Antigen Test จะเป็นตัวที่เราสามารถตรวจได้ด้วยตัวเองและรู้ผลภายใน 30 นาที 

  • ตรวจหาภูมิคุ้มกัน (Antibody) ตรวจโดยใช้การ “เจาะเลือด” ที่บริเวณปลายนิ้วหรือท้องแขน จะตรวจพบภูมิคุ้มกันต่อเชื้อ หลังวันที่ 10 เป็นต้นไป จนกระทั่งหายป่วย ทั้งนี้วิธีการนี้มีโอกาสคลาดเคลื่อนสูง เพราะการตรวจภูมิคุ้มกันโควิด-19 ไม่ได้มาจากการติดเชื้อเพียงอย่างเดียว อาจจะเป็นได้ทั้งผู้ที่ฉีดวัคซีนโควิด-19 และผู้ที่เคยติดเชื้อจนกระทั่งรักษาหายแล้ว ดังนั้นวิธีการนี้ไม่แนะนำให้ตรวจด้วยตัวเอง เพราะเสี่ยงต่อการติดเชื้อ และวินิจฉัยไม่ถูกต้อง

สิ่งที่ต้องรู้ก่อนและหลังใช้ Rapid Antigen Test  

ชุดตรวจ Rapid Antigen Test ใช้ยังไง

สิ่งที่ต้องรู้ก่อนใช้งาน 

  • เก็บรักษาชุดตรวจให้ดี และเก็บไว้ที่อุณหภูมิที่เหมาะสม อย่าเปิดซองบรรจุภัณฑ์จนกว่าจะใช้งาน 
  • ตรวจสอบวันหมดอายุ 
  • เมื่อต้องการใช้งานชุดตรวจแล้ว ให้เตรียมพื้นที่โดยรอบให้สะอาด และกักตัวเอง ขณะทำการตรวจ
  • อ่านคู่มือการใช้งานอย่างละเอียดที่สุด 
  • ล้างมือให้สะอาดทั้งก่อนและหลังใช้งาน 

เมื่อใช้งานเรียบร้อยแล้วต้องทิ้งให้ถูกต้อง
เริ่มจากนำชุดตรวจไปแช่ด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ จากนั้นให้นำชุดตรวจที่ใช้แล้วใส่ลงในถุงซีลปิดให้มิดชิด ที่สำคัญควรแยกขยะใส่ถุงสีแดงสำหรับขยะติดเชื้อ และทิ้งให้เหมาะสม 

วิธีการใช้ Rapid Antigen Test

Rapid Antigen Test

สำหรับชุดตรวจ Rapid Antigen Test จะประกอบไปด้วย ตลับทดสอบ, หลอดใส่น้ำยา, ไม้ SWAB, ฝาหลอดหยด และคู่มือการใช้งาน ทั้งนี้อุปกรณ์และการใช้จะแตกต่างกันในแต่ละยี่ห้อ ควรอ่านคู่มือการใช้อย่างละเอียดก่อนใช้งาน

การเตรียมตัวก่อนตรวจ Rapid Antigen Test ด้วยตัวเอง

  • งดน้ำหรืออาหารก่อนทำการตรวจอย่างน้อย 30 นาที
  • ไม่ควรตรวจตอนมีเลือดกำเดาไหล หากเพิ่งมีเลือดกำเดาไหล ไม่เกิน 24 ชั่วโมง ให้หลีกเลี่ยงการตรวจไปก่อน 
  • หากเจาะจมูกให้ถอดห่วงหรือจิวที่เจาะออกก่อน หรือตรวจข้างที่ไม่ได้เจาะ 

ขั้นตอนการใช้งาน 

  • เก็บสารคัดหลั่งตามที่คู่มือการใช้ระบุ ซึ่งบางยี่ห้อจะเก็บตัวอย่างจากการ SWAB ที่แตกต่างกัน อย่างเช่น โพรงจมูก,โพรงหลังจมูก หรือช่องปากและลำคอ (น้ำลาย) 
  • จากนั้นใส่ไม้ SWAB ลงให้หลอดทดลองที่มีน้ำยาสกัด โดยหมุนวนและบีบหลอด เพื่อให้สารคัดหลั่งสัมผัสกับน้ำยามากที่สุด จากนั้นนำไม้ออกและปิดฝา
  • หยดน้ำยาลงในตลับทดสอบตามจำนวนที่คู่มือระบุไว้ 
  • รอผลตรวจ 15-30 นาที ควรอ่านค่าให้ตรงเวลาตามที่คู่มือระบุไว้ หากอ่านเร็วหรือช้าไป อาจจะทำให้มีผลคลาดเคลื่อนได้ 

ตรวจด้วย Rapid Antigen Test ติด/ไม่ติด ดูยังไง? 

เครื่อง Rapid Test ดูยังไง

เมื่อทำการตรวจตามขั้นตอนแล้ว จะเห็นว่าในตลับทดสอบจะประกอบด้วยอักษร C และ T โดยแถบ C (Control) หมายถึง แถบควบคุม และแถบ T (Test) หมายถึง แถบการทดสอบ  ในการตรวจทุกครั้งจะต้องมีขีดขึ้นที่แถบ C เสมอ* 

สำหรับการอ่านผลการตรวจ Rapid Antigen Test ด้วยตัวเอง

  • ติดเชื้อ จะขึ้น 2 ขีดทั้งตัวอักษร C และ T นั่นหมายถึงผลเป็นบวก ให้ตรวจซ้ำอีกครั้งด้วยวิธีการ RT-PCR 
  • ไม่ติดเชื้อ จะขึ้นขีดเดียวที่แถบตัว C นั่นหมายถึงผลเป็นลบ 
  • หากไม่พบขีดหรือขึ้นแค่ 1 ขีดที่แถบ T หมายถึง แผ่นเทสต์เสีย 

ทั้งนี้ *ค่าผลตรวจเป็นบวก ใช่ว่าจะแปลว่าป่วย และค่าผลตรวจเป็นลบไม่ได้แปลว่าไม่ติดเชื้อ หากประเมินว่าตนเองมีความเสี่ยงสูงให้กักตัวและตรวจซ้ำภายใน 3-5 วัน

ข้อดี-ข้อเสียของการตรวจแบบ Rapid Antigen Test  

Rapid Antigen Test

ข้อดี 

  • เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการคัดกรองเชื้อไวรัสเบื้องต้น หรือผู้ต้องสงสัยจะติดเชื้อแต่ไม่แสดงอาการป่วย
  • ใช้งานง่าย รู้ผลไวภายใน 10-30 นาที
  • ลดความแออัดในการตรวจ แบบ RT-PCR ในโรงพยาบาล
  • สามารถหาซื้อได้ตามร้านขายยา คลินิก หรือโรงพยาบาล

ข้อเสีย

  • ความแม่นยำน้อย ตรวจได้แค่เบื้องต้น เน้นความไว
  • หากพบว่าผลเป็นบวก ต้องตรวจซ้ำอีกครั้งด้วยวิธีการ  RT-PCR เพื่อยืนยัน
  • มีโอกาสผิดพลาดสูง หากตรวจด้วยวิธีการไม่ถูกต้อง และอาจจะทำให้ผลคลาดเคลื่อนได้ 

เปิดรายชื่อ 24 ยี่ห้อ ชุด Rapid Antigen Test ที่ผ่าน อย. ไทย

ข้อมูล ณ วันที่ 12 ก.ค. 2564

ยี่ห้อ Rapid Antigen Test ในไทย
  • STANDARD™ Q COVID-19 Ag Test ผลิตโดย SD Biosensor, Inc นำเข้าโดย บริษัท เอ็มพี กรุ๊ป (ประเทศไทย) จำกัด
  • Panbio™ COVID-19 Ag Rapid Test Device (nasopharyngeal) ผลิตโดย Abbott Diagnostics Korea Inc. นำเข้าโดย บริษัท ดีซีเอช ออริกา (ประเทศไทย) จำกัด
  • SARS-CoV-2 Rapid Antigen Test และ SARS-CoV-2 Antigen Control ผลิตโดย SD Biosensor, Inc นำเข้าโดย บริษัท โรช ไดแอกโนสติกส์ (ประเทศไทย) จำกัด
  • BIOCREDIT COVID-19 Ag ผลิตโดย RapiGEN INC. นำเข้าโดย บริษัท ทิพย์บรรพต กรุ๊ป จำกัด
ยี่ห้อ Rapid Antigen Test
  • Instant-View-Plus COVID-19 Antigen Test ผลิตโดย ALFA SCIENTIFIC DESIGNS,INC. USA นำเข้าโดย บริษัท ตรีปัญญา จำกัด
  • BIOSYNEX COVID-19 Ag BSS ผลิตโดย BIOSYNEX SWISS SA ,SWITZERLAND นำเข้าโดย บริษัท ดับเบิ้ล เอส ไดแอคนอสติคส์ จำกัด
  • Humasis COVID-19 Ag Test ผลิตโดย Humasis Co.,Ltd. Republic of Korea นำเข้าโดย บริษัท ทรู เฮลธ์แคร์ (ไทยแลนด์) จำกัด
  • Novel Coronavirus (COVID-19) Antigen Test Kit (Colloidal Gold) ผลิตโดย Hangzhou Laihe Biotech Co., Ltd. China. นำเข้าโดย บริษัท แปซิฟิค ไบโอเทค จำกัด
ยี่ห้อ Rapid Antigen Test ที่ขายในประเทศไทย
  • COVID-19 Rapid Antigen Test ผลิตโดย Reszon Diagnostic International Sdn. Bhd. Malaysia นำเข้าโดย บริษัท เจเนอรัลไซเอนซ์ เอ็นเตอร์ไพรส์ จำกัด
  • Sofia SARS Antigen FIA ผลิตโดย Quidel Corporation. USA นำเข้าโดย บริษัท ซี เมดิค จำกัด
  • Exdia COVID-19 Ag ผลิตโดย Precision Biosensor Inc. Republic of KOREA. นำเข้าโดย บริษัท ทิพย์บรรพต กรุ๊ป จำกัด
  • OnSite COVID-19 Ag Rapid Test ผลิตโดย CTK Biotech, Inc. USA นำเข้าโดย บริษัท ซี เมดิค จำกัด
ยี่ห้อ Rapid Antigen Test ในประเทศไทย
  •  CerTest SARS-CoV-2 ผลิตโดย CERTEST BIOTEC S.L., SPAIN นำเข้าโดย บริษัท เฮาส์เซน เบอร์นสไตน์ จำกัด
  • STANDARD F COVID-19 Ag FIA และ STANDARD COVID-19 Ag Control ผลิตโดย SD Biosensor Inc. Republic of Korea. นำเข้าโดย บริษัท เอ็มพี กรุ๊ป (ประเทศไทย) จำกัด
  • BIOCREDIT COVID-19 Ag ผลิตโดย RapiGEN, Inc., Republic if KOREA นำเข้าโดย บริษัท ทิพย์บรรพต กรุ๊ป จำกัด
  • FORA COVID-19 Antigen Rapid Test ผลิตโดย TaiDoc Technology Corp., Taipei City Taiwan นำเข้าโดย บริษัท เมดิทอป จำกัด
ยี่ห้อ Rapid Antigen Test ที่ผ่าน อย.ไทย
  • Vstrip COVID-19 Antigen Rapid Test ผลิตโดย Panion&BF Biotech Inc. Xizhi Factory, Taiwan. นำเข้าโดย บริษัท เจ.เอ.ซี.อินดัสตรี่ จำกัด
  • COVID-19 Antigen Rapid Test (Nasopharyngeal Swab) ผลิตโดย Acro Biotech, INC. U.S.A นำเข้าโดย บริษัท ไอเมด ลาบอราทอรี่ จำกัด
  • COVID-19 Antigen Test Kit ผลิตโดย Lansion Biotechnology Co., Ltd., China. นำเข้าโดย บริษัท เฮาส์เซน เบอร์นสไตน์ จำกัด
  • AFFINOME COVID-19 Ag Rapid Test Cassette ผลิตโดย บริษัท แอฟฟิโนม จำกัด ประเทศไทย
ยี่ห้อ Rapid Antigen Test
  • 2019-nCoV-Antigen Rapid Test Kit (Colloidal gold immunochromatography) ผลิตโดย Beijing Lepu Medical Technology Co., Ltd. , P.R. China นำเข้าโดย บริษัท พริมา ไซเอ็นติฟิค จำกัด
  • Humasis COVID-19 Ag Test ผลิตโดย Humasis Co., Ltd. Republic of Korea นำเข้าโดย บริษัท ลาโบตรอน จำกัด
  • Trueline COVID-19 Ag Rapid Test ผลิตโดย MEDICON CO., LTD Vietnam นำเข้าโดย บริษัท อินโนเมด (ประเทศไทย) จำกัด
  • SARS-CoV-2 Antigen Rapid Test Kit (Colloidal Gold Immunochromatography) ผลิตโดย Beijing Lepu Medical Technology Co., Ltd P.R. China นำเข้าโดย บริษัท ออสท์แลนด์ แคปปิตอล จำกัด

Reference : 

YouTube. (2021). "วิธีตรวจหาเชื้อโควิด-19 ด้วยตัวเองโดยใช้ Rapid Antigen Test Kits " [Online] เข้าถึงได้จาก https://www.youtube.com/watch?v=QOFaEBHLiQ4 สืบค้นเมื่อ 19 กรกฎาคม 2564.

Department of Medical Sciences Ministry of Public Health. (2021). "กรมวิทย์ฯ เตือนประชาชนห้ามนำชุดทดสอบแอนติบอดีมาตรวจหาเชื้อโควิด 19 ด้วยตนเอง" [Online] เข้าถึงได้จาก https://www3.dmsc.moph.go.th/post-view/1209? สืบค้นเมื่อ 19 กรกฎาคม 2564.

Manager Online. (2021). "อย.รับรอง 24 ยี่ห้อ ชุดตรวจ “Antigen Test Kit” ชุดตรวจโควิด-19 ที่ประชาชนซื้อตรวจได้เอง". [Online] เข้าถึงได้จาก https://mgronline.com/qol/detail/9640000068075 สืบค้นเมื่อ 19 กรกฎาคม 2564. 

เป็นอย่างไรบ้างคะทุกคนสำหรับชุดตรวจ Rapid Antigen Test บอกก่อนว่าการตรวจด้วยวิธีการนี้เป็นการตรวจเชื้อโควิด-19 แค่เบื้องต้นเท่านั้น เพื่อลดความแออัดในการไปตรวจที่โรงพยาบาลได้ เน้นความไว รู้ผลเร็ว และสามารถตรวจได้ด้วยตัวเองไม่ยากอย่างที่คิด เชื่อว่าทุกคนต้องทำเองได้อย่างแน่นอนค่ะ ที่สำคัญเลยคือต้องตรวจในที่ปิด กักตัวเองขณะตรวจ และต้องทิ้งชุดตรวจให้ถูกต้องด้วยนะคะ หากพบว่าติดเชื้อให้ตรวจซ้ำด้วยวิธีการ RT-PCR อีกครั้งเพื่อยืนยันผล จากนั้นประเมินอาการและเข้ารักษาตัวต่อไปค่ะ