เช็คเงินสด เบิกเงินได้ทันใจ ใช้อย่างไรให้ปลอดภัย ไม่ต้องพกเงินเยอะ
  1. เช็คเงินสด เบิกเงินได้ทันใจ ใช้อย่างไรให้ปลอดภัย ไม่ต้องพกเงินเยอะ

เช็คเงินสด เบิกเงินได้ทันใจ ใช้อย่างไรให้ปลอดภัย ไม่ต้องพกเงินเยอะ

เช็คคืออะไร เช็คปลอดภัยแค่ไหน เช็คเด้งคืออะไร ประเภทของเช็คมีอะไรบ้าง รวมทั้งวิธีการเซ็นเช็ค การใช้เช็คเงินสด เบิกเงินได้ทันใจ ใช้อย่างปลอดภัย ไม่ต้องพกเงินเยอะ
writerProfile
31 ส.ค. 2021 · โดย

สมัยนี้มีแอปพลิเคชั่นบนมือถือ ที่สามารถโอนเงินได้สะดวกสบาย ทำให้ไม่ต้องพกเงินครั้งละมาก ๆ เพื่อน ๆ บางคนอาจจะไม่คุ้นเคยกับเช็คเงินสดว่าคืออะไร แล้วใช้อย่างไรบ้าง วันนี้เราจะพาทุกคนมารู้จักกับ เช็คเงินสด พร้อมข้อควรระวังในการใช้เช็คเงินสดมาฝากค่ะ จะได้ใช้เช็คเงินสดได้ถูกต้อง ปลอดภัย ไม่โดนหลอก

เช็ค คืออะไร?

เช็คเงินสดคืออะไร ข้อดีข้อเสียของเช็ค วิธีใช้เช็คเงินสด เช็คเด้งคือ

เช็ค (Cheque) คือ เอกสารในรูปแบบของตราสารซึ่ง "ผู้สั่งจ่าย" สั่ง "ธนาคาร" ให้ใช้เงินจำนวนหนึ่งเมื่อทวงถาม หรือให้ใช้ตามคำสั่งของ "ผู้รับเงิน" เป็นทางเลือกหนึ่งในการบริหารเงินสด โดยที่ไม่ต้องพกเงินครั้งละมาก ๆ มีการคุ้มครองตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

ประกอบด้วยคู่สัญญา คือ

  • ผู้สั่งจ่ายเช็ค (Drawer) เจ้าของบัญชีกระแสรายวันที่เปิดบัญชีไว้กับธนาคาร เป็นผู้เขียนสั่งจ่ายหรือออกเช็ค
  • ธนาคาร (Banker) ที่ผู้สั่งจ่ายเช็คเปิดบัญชีไว้
  • ผู้รับเงิน (Payee) คือผู้มีสิทธิที่จะขึ้นเงินตามเช็คนั้นได้ เป็นผู้ที่มีชื่อเป็นผู้รับเงินตามที่เขียนลงในเช็ค หรือในฐานะผู้ถือเช็คก็ได้

วิธีเช็ก เพื่อป้องกันเช็คปลอม

เช็คสามารถปลอมแปลงขึ้นมาได้ง่าย ๆ เพราะว่าหลาย ๆ คนอาจจะไม่เคยเห็นมาก่อน และถ้ามองเผิน ๆ ก็ดูเป็นแค่กระดาษแผ่นเดียวเท่านั้น เพื่อไม่ให้ตกเป็นเหยื่อของมิจฉาชีพ และได้รับการคุ้มครองทางกฎหมาย ก่อนที่จะรับเช็ค ควรตรวจสอบรายละเอียดดังต่อไปนี้

  1. มีคำบอกชื่อว่าเป็นเช็ค
  2. มีคำสั่งปราศจากเงื่อนไขให้ใช้เงินเป็นจำนวนแน่นอน
  3. มีชื่อหรือยี่ห้อและสำนักของธนาคาร
  4. มีชื่อหรือยี่ห้อของผู้รับเงิน หรือคำจดแจ้งว่าให้ใช้เงินแก่ผู้ถือ
  5. มีสถานที่ใช้เงิน (ในกรณีที่เป็นดราฟต์ หรือเช็คของขวัญ)
  6. มีวันและสถานที่ออกเช็ค
  7. มีลายมือชื่อผู้สั่งจ่าย

ประเภทของเช็ค

เช็ค​สามารถออกในนามบุคคลธรรมดา หรือแบบนิติบุคคล (องค์กร/บริษัทเป็นผู้สั่งจ่ายเงิน) ก็ได้ โดยประเภทของเช็คในไทย มีด้วยกันดังนี้

  • เช็คเงินสด หรือเช็คจ่ายผู้ถือ (Cash or bearer cheque) คือ เช็คที่มีคำว่า เงินสด แทนชื่อผู้รับเงิน เช็คประเภทนี้สามารถนำเช็คไปเบิกเงินสดจากธนาคารได้ทันที ไม่ว่าจะเป็นใคร ถ้าเดิน ๆ อยู่แล้วเราเผลอเก็บได้ ก็สามารถเอาไปแลกเป็นเงินสดที่ธนาคารได้เลย ผู้สั่งจ่ายเช็คจะต้องมีบัญชีธนาคารกับธนาคารที่ออกเช็คเงินสด
  • เช็คที่ระบุชื่อผู้รับเงิน หรือ เช็คจ่ายตามสั่ง (Order cheque) คือเช็คที่ระบุชื่อผู้รับเงินและขีดฆ่าคำว่า “หรือผู้ถือ” คนที่มีชื่อเป็นผู้รับเงินบนเช็คเท่านั้น ถึงจะสามารถขึ้นเงินสดที่ธนาคารได้ ถ้าผู้รับเงินบนเช็ค อยากจะโอนเช็คให้คนอื่นก็สามารถทำได้ แต่ต้องเซ็นชื่อกำกับที่หลังเช็ค หรือ “สลักหลังเช็ค” ก่อน ผู้สั่งจ่ายเช็ค และผู้รับเงินจะต้องมีบัญชีธนาคารเดียวกันกับธนาคารที่ออกเช็ค
  • แคชเชียร์เช็ค (Cashier’s cheque) คือ เช็คที่จะต้องจ่ายเงินสดให้กับธนาคารก่อน เพื่อที่ธนาคารจะออกแคชเชียร์เช็คให้ แล้วนำเช็คนั้นไปให้แก่ผู้รับเงิน การออกแคชเชียร์เช็คจะมีค่าธรรมเนียมฉบับละ 20 บาท และต้องนำเช็คไปขึ้นเงินภายในธนาคารที่อยู่จังหวัดเดียวกันกับผู้สั่งจ่ายเช็ค ถ้าไปขึ้นเงินที่ต่างจังหวัดต้องเสียค่าธรรมเนียมการเรียกเก็บเช็ค เช่น หมื่นละ 10 บาทของจำนวนเงินตามเช็ค แคชเชียร์เช็คมีความเสี่ยงน้อยกว่าเช็คเงินสดธรรมดา เพราะผู้รับเงินจะได้เงินสดแน่นอน 100% ไม่มีเช็คเด้ง ผู้สั่งจ่ายเช็คไม่จำเป็นต้องมีบัญชีธนาคารก็สามารถออกแคชเชียร์เช็คได้
  • เช็คของขวัญ (Gift cheque) คือ เช็คที่นิยมให้เป็นของขวัญ โดยผู้จ่ายเงินจะต้องจ่ายเงินสดให้กับธนาคารแล้วเสียค่าธรรมเนียมก่อน ถึงจะได้เป็นเช็คของขวัญมามอบให้แก่ผู้รับเงิน
  • เช็คที่ธนาคารรับรอง (Certified cheque) คือ เช็คที่ผู้สั่งจ่ายเช็คเขียนขึ้นมา แล้วให้ธนาคารรับรองการจ่ายเงินตามเช็คนั้น ธนาคารจะเขียนรับรองให้ พร้อมลายเซ็นผู้มีอำนาจ มีค่าธรรมเนียมในการออกเช็ค และมีความเสี่ยงต่ำ เพราะธนาคารจะหักเงินจากบัญชีผู้สั่งจ่ายเช็คเก็บไว้ รอให้ผู้รับเงินนำเช็คมาขึ้นเงินกับธนาคาร
  • เช็คเดินทาง (Traveller's cheque) เป็นเช็คที่ผู้เดินทางนำหลักฐานการเดินทางมาขอซื้อเช็คเดินทางกับธนาคาร สามารถนำไปขึ้นเงินสดที่ธนาคารของต่างประเทศได้ หรือสามารถใช้จ่ายแทนเงินสดตามนโยบายของร้านค้า มีค่าธรรมเนียมในการขึ้นเงินแตกต่างกันไป
  • ดราฟต์ (Draft) คือ หรือตั๋วแลกเงินสด ผู้ซื้อดราฟต์ต้องเสียค่าธรรมเนียมการซื้อตามราคาบนหน้าดราฟต์ เช่น หมื่นแรก 10 บาท หมื่นต่อไป หมื่นละ 5 บาท เป็นต้น ดราฟต์เช็คมีข้อดีตรงที่สามารถขึ้นเงินที่ไหนก็ได้โดยไม่เสียค่าธรรมเนียม 

เช็คเด้ง คืออะไร?

ในกรณีที่ เช็คเงินสด (Cash cheque) ถ้าหากเงินในบัญชีกระแสรายวันของผู้สั่งจ่ายเช็คไม่พอกับเงินที่ระบุไว้ในเช็ค เวลาที่นำไปขึ้นเงินที่ธนาคาร เช็คนั้นก็จะไม่สามารถขึ้นเงินสดได้ และเรียกว่า “เช็คเด้ง” วิธีแก้คือให้ผู้รับเงินติดต่อไปที่ผู้สั่งจ่ายเช็ค และนำเช็คไปติดต่อกับธนาคารใหม่ ผู้สั่งจ่ายเช็คจะต้องฝากเงินให้พอกับจำนวนเงินที่เขียนในเช็ค และต้องจ่ายค่าธรรมเนียม (ค่าปรับ) ให้ธนาคารด้วย

ค่าธรรมเนียมเช็ค

สามารถตรวจสอบอัตราค่าธรรมเนียมเช็คแบบต่าง ๆ ได้ที่ เว็บไซต์ธนาคารแห่งประเทศไทย หรือติดต่อสอบถามกับธนาคารได้โดยตรง

วิธีใช้เช็คเงินสด

หากเราเป็นผู้สั่งจ่ายเช็ค 

  • ก่อนอื่นเลยเราต้องเลือกประเภทเช็คที่จะใช้ให้ถูกต้อง หลังจากนั้นให้ไปติดต่อที่ธนาคาร และเขียนใบเช็คให้ถูกต้องเรียบร้อย หากเขียนไม่ถูกต้องจะถือว่าการทำธุรกรรมเป็นโมฆะ
  • ในการเขียนเช็คนั้นควรใช้ปากกาหมึกสีดำหรือสีน้ำเงินเข้ม ไม่ควรใช้ปากกาหมึกสีสะท้อนแสง ปากกาหมึกซึม หรือดินสอ เพราะสามารถปลอมแปลงได้ง่าย
  • กรอกตัวเลขที่เป็นจำนวนเงิน ชิดกับสัญลักษณ์ "฿" หรือเขียนเครื่องหมาย "=" ข้างหน้าตัวเลข ป้องกันการเติมตัวเลขด้านหน้า
  • หลีกเลี่ยงการแก้ไขข้อมูลบนหน้าเช็ค
  • การใช้ตราประทับ/ตรานูน/ตราสี ในกรณีที่สั่งจ่ายแบบนิติบุคคล จะทำให้การจ่ายเงินล่าช้า เพราะต้องมีการตรวจสอบ ถ้าอยากให้การสั่งจ่ายรวดเร็วขึ้น สามารถแจ้งยกเลิกเงื่อนไขการใช้ตราประทับ/ตรานูน/ตราสี กับทางธนาคารได้ 
  • เตรียมเงินในบัญชีให้เพียงพอสำหรับการชำระเงินตามวันที่ระบุในหน้าเช็ค เพราะอาจจะทำให้เสียค่าปรับจากธนาคารในกรณีที่เช็คเด้งได้

วิธีการเซ็นเช็ค 

ในการเซ็นเช็ค จะมีการขีดคร่อมบนเช็ค ที่มุมบนซ้ายมือ โดยการขีดคร่อมนั้น จะมีความหมายแตกต่างกันไปดังนี้

  • หากไม่มีการขีดคร่อมทั่วไปที่มุมบนซ้ายมือ สามารถนำเช็คไปติดต่อขึ้นเงินสดกับทางธนาคารได้เลย หรือจะให้ธนาคารโอนเงินเข้าบัญชีก็ได้ทุกธนาคาร คนที่ขึ้นเงินนั้นจะเป็นคนที่ระบุในเช็ค หรือจะเป็นแค่ผู้ถือเช็คก็ได้
  • การเช็นขีดคร่อมบนเช็ค คนที่ขึ้นเงินได้จะเป็นคนที่ระบุในเช็คเท่านั้น หากจะโอนสิทธิ์ให้เงินเข้าบัญชีของคนอื่น ต้องมีการ “เซ็นสลักหลัง” เช็ค ธนาคารที่ขึ้นเงินจะเป็นธนาคารไหนก็ได้
  • การเซ็นขีดคร่อมบนเช็ค และขีดฆ่าตรง “หรือผู้ถือ” คนที่ขึ้นเงินได้ จะเป็นคนที่ระบุในเช็คเท่านั้น รับเป็นเงินโอนเข้าบัญชีธนาคารได้เพียงอย่างเดียว ไม่สามารถขึ้นเป็นเงินสดได้
  • การเซ็นขีดคร่อมเฉพาะ และระบุชื่อธนาคารภายในเส้นขนาน และผู้รับเงินต้องไปขึ้นเงินกับธนาคารตามที่ระบุไว้บนเช็คเท่านั้น ไม่สามารถขึ้นเงินกับธนาคารอื่นได้
  • การเซ็นขีดคร่อม และเขียน & co ระหว่างเส้นขนาน  หมายถึง สามารถฝากเงินเข้าบัญชีตามชื่อที่ระบุไว้ด้านหน้าเช็คเท่านั้น ถ้าเปลี่ยนมือให้คนอื่น ต้องมีการเซ็นสลักหลัง
  • การเซ็น A/C Payee Only หมายถึง ผู้รับเงินต้องเป็นคนที่ระบุตามหน้าเช็คเท่านั้น ไม่สามารถรับเป็นเงินสด รับเป็นเงินโอนเข้าบัญชีได้อย่างเดียว และ ไม่สามารถโอนสิทธิ์ให้คนอื่นได้

หากเราเป็นผู้รับเช็ค

  • ควรเช็ครายละเอียด และความถูกต้องเรียบร้อยก่อนรับเช็คทุกครั้ง 
  • สามารถนำเช็คที่ได้ไปติดต่อธนาคาร เพื่อขอขึ้นเงินสด หรือให้ธนาคารโอนเงินเข้าบัญชีธนาคารตัวเอง
  • ดูแลรักษาเช็คให้ดีเท่าชีวิต ไม่ให้มีรอยพิมพ์ เขียน ขูด ลบ หรือประทับตราบริเวณแถบว่างส่วนล่างสุดของเช็ค ไม่เจาะ หรือพับเช็ค และระวังอย่าให้เช็คเปียก
  • ถ้าทำเช็คหาย ต้องรีบบอกผู้สั่งจ่ายเช็คให้เร็วที่สุด เพื่อจะได้สั่งระงับการจ่ายได้ทันที หลังจากนั้นแจ้งความกับเจ้าหน้าที่ตำรวจ ลงบันทึกประจำวันไว้เป็นหลักฐาน นำสำเนามาใช้เป็นหลักฐานยื่นธนาคาร แล้วธนาคารระงับการจ่ายเช็คฉบับเดิม และออกเช็คฉบับใหม่ให้แทน
  • ถ้าได้รับเช็คที่มีเงินในบัญชีไม่พอจ่าย (เช็คเด้ง) ให้ติดต่อผู้สั่งจ่ายเช็ค

เช็คเงินสด อันตรายไหม?

เช็คเงินสด ค่อนข้างปลอดภัยสูง เพราะต้องทำธุรกรรมผ่านตัวกลาง คือธนาคาร

ข้อดีของการใช้เช็ค

  • มีความปลอดภัยมากกว่าถือเงินสด
  • สามารถตรวจสอบรายการย้อนหลังได้
  • ป้องกันการทุจริต
  • ไม่ต้องเสียเวลานับเงิน
  • ช่วยในการบริหารจัดการเงินสดได้

ข้อควรระวังในการใช้เช็ค

  • ควรตรวจสอบเช็คให้ครบถ้วน เช่น ลายมือชื่อผู้สั่งจ่ายเงิน จำนวนเงินที่เป็นตัวหนังสือและตัวเลขต้องตรงกัน 
  • ตรวจสอบเลขที่เช็คกับทางธนาคาร เพื่อป้องกันเช็คปลอม
  • เช็คเงินสดมีอายุไม่เกิน 6 เดือน นับแต่วันที่สั่งจ่ายบนหน้าเช็ค ต้องรีบนำเช็คไปขึ้นเป็นเงินสดในธนาคารก่อนที่จะหมดอายุ

ที่มา :

ศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย “ ​​​เช็ค (Cheque)” [online] เข้าถึงได้จาก : https://www.1213.or.th/th/serviceunderbot/payment/Pages/xx_cheque.aspx สืบค้นเมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2564  
Smart SME. 2558. "ทำความรู้จัก “เช็ค” ประเภทต่างๆ" [online] เข้าถึงได้จาก : https://www.smartsme.co.th/content/7165 สืบค้นเมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2564
Myaccount-cloud. "นานาสาระน่ารู้เกี่ยวกับเช็ค คุณรู้จัก เช็ค ดีพอหรือไม่?" [online] เข้าถึงได้จาก https://www.myaccount-cloud.com/Article/Detail/91009 สืบค้นเมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2564

เช็ค เป็นแค่ตัวกลางเพื่อที่จะนำไปขึ้นเงินกับธนาคาร ไม่เท่ากับเงินสดก็จริง แต่สามารถใช้ทำธุรกรรมต่าง ๆ ทางการเงินได้ และมีกฎหมายคุ้มครองค่ะ หวังว่าข้อมูลในวันนี้จะเป็นประโยชน์ให้กับเพื่อน ๆ ไม่มากก็น้อยนะคะ สำหรับบางคนก็อาจจะดูเป็นเรื่องไกลตัว แต่เมื่อไหร่ที่ต้องซื้อบ้าน ซื้อรถ หรือทำธุรกรรมอื่น ๆ ด้วยเงินสดจำนวนเยอะ ๆ การใช้เช็คก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่สะดวกสบายกว่าการถือเงินสดมาก ๆ เลยละค่ะ  

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ