10 เมนูดอกไม้กินได้ ประโยชน์เพียบ!

10 เมนูดอกไม้กินได้ ประโยชน์เพียบ!

ถ้าเรากินใบของพืชได้ ทำไมจะไม่ลองเด็ดดอกไม้มาปรุงอาหารกินดูบ้างล่ะ ไปเข้าสวนเด็ดดอกไม้กินได้มาทำเป็นอาหารจากดอกไม้กัน แล้วจะรู้ว่าสวยทั้งรูป จูบก็หอม กินก็เริ่ด
10 ต.ค. 2017 · โดย

เคยเป็นไหม? ตอนเด็ก ๆ เด็ดดอกเข็มมามาดูดน้ำหวาน โตขึ้นมาหน่อยเห็นแม่ผัดดอกขจรให้กิน แล้วไหนจะดอกอัญชันที่เด็ดมาหมักผม มาชงเป็นเครื่องดื่มอีก เอ...แบบนี้ยังอะไรที่เอามาทำเป็นอาหารจากดอกไม้กินได้อีกนะ อยากรู้แล้วล่ะสิ ตาม Wongnai มาเข้าสวนกันเลย แล้วจะรู้ว่าดอกไหนกินได้ ดอกไหนไม่ควรกิน! 

รู้หรือไม่!?

วิธีเก็บดอกไม้กินได้

ใจเย็นก่อนนะ! อย่าเพิ่งเข้าสวนไปเด็ดดอกไม้เข้าปาก มาเชคก่อนว่าดอกไหนกินหรือกินไม่ได้ อย่างแรกเลย ถ้าจะให้ชัวร์สุด ๆ ควรเลือกดอกไม้ที่เรารู้อยู่แล้วว่ากินได้ มีขายตามท้องตลาดทั่วไป หรือถ้าจะให้ดีดอกไม้ที่เราปลูกเองนี่แหละปลอดภัย ไร้สารแน่นอน แต่ที่ห้ามเด็ดขาดคือ ดอกไม้ริมทาง เพราะเราไม่มีทางรู้ว่าบริเวณนั้นจะมีอะไรปนเปื้อนติดมาบ้าง ฉะนั้นอย่าไปเด็ดสุ่มสี่สุ่มห้าเอาล่ะ

การเตรียมดอกไม้ ดอกไม้ก็ไม่ต่างจากพืชผักที่ซื้อมาจากตลาดเพียงไม่กี่ชั่วโมงก็เหี่ยวเฉา ฉะนั้นจึงควรแช่ตู้เย็น โดยห้ามล้างน้ำก่อน ไม่งั้นดอกไม้จะช้ำ และเสียเร็ว สำหรับบางดอกต้องเอาเกสรออกก่อน อย่างดอกแคเพื่อไม่ให้ติดรสขมของเกสรตัวผู้

ขั้นตอนการปรุง เพื่อยังคงสีสันสวยงามของดอกไม้ เช่น ดอกขจร ดอกโสน สำหรับกินคู่กับน้ำพริกให้ลวกในน้ำเดือดสักครู่ ขึ้นมาสะเด็ดน้ำน็อกน้ำเย็นทันที และเมนูดอกไม้ที่นิยมกินแบบสุกก็เพราะการกินสดบางชนิดอาจมีกลิ่นที่ไม่เข้ากับอาหารหรือมีเนื้อที่เหนียว ซึ่งส่วนมากที่นิยมนำดอกไม้มาชุบแป้งทอด เพราะว่าทำง่าย กินง่ายสำหรับทุกคน ก็ใครบ้างจะไม่ชอบของทอดล่ะ

1อัญชัน

ประโยชน์ของอัญชัน
น้ำอัญชันมะนาวในแก้ว

อัญชัน ใครไม่รู้จักดอกนี้ถือว่าแปลกมากค่ะ เพราะหากลองมองดี ๆ มีขึ้นอยู่เต็มไปหมดตั้งแต่หน้าบ้านไปจนถึงริมถนนในเมืองใหญ่ ภายในดอกเต็มไปด้วยสารแอนโธไซยานินที่จะเปลี่ยนสีเป็นสีม่วงเมื่อโดนกรด ซึ่งมีประโยชน์ไปช่วยเพิ่มความสามารถในการมองเห็น และยังเป็นเป็นสารต้านอนุมูลอิสระจากธรรมชาติ

วิธีปรุงดอกอัญชัน กินสดคู่น้ำพริก หรือคั้นเอาน้ำสีน้ำเงินเข้มไปย้อมสีขนม ย้อมสีอาหารต่าง ๆ ได้ โดยเฉพาะนำไปตากแห้ง ชงเป็นเครื่องดื่ม ทำให้เมื่อเราเทน้ำมะนาวลงไปในน้ำอัญชันก็จะเกิดการเล่นสีเปลี่ยนจากสีน้ำเงินเป็นสีม่วง เป็นอีกเมนูเครื่องดื่มที่ว้าวสุด ๆ

2ดอกกุหลาบมอญ

ประโยชน์ของดอกกุหลาบมอญกินได้
ยำเนื้อลายกลีบกุหลาบมอญ

ดอกกุหลาบมอญ ไม่ว่าใครต่างก็หลงใหลเจ้าดอกไม้สีแดงสดมีหนามกลิ่นหอมชนิดนี้ และยังเป็นสัญลักษณ์ยอดฮิตแห่งความรักโดยเฉพาะในวันวาเลนไทน์ แต่รู้ไหมว่าดอกกุหลาบที่จะเอามาทำ หรือเพิ่มสีสันให้กับมื้ออาหารได้นั้นไม่ใช่ทุกพันธุ์นะจ๊ะ จะต้องเป็นกุหลาบมอญเท่านั้นนะ

วิธีปรุงดอกกุหลาบมอญ ซึ่งเป็นได้ทั้งอาหาร และยาขนานดีที่ช่วยบำรุงหัวใจเป็นยาระบาย ส่วนที่นำมาปรุงอาหารจะใช้เป็นกลีบดอก สามารถนำไปยำกับเนื้อสัตว์เพิ่มรสชาติให้กับเมนูอาหาร หรือจะทำเป็นสลัดโรลดอกไม้ก็เป็นการเพิ่มสีวันได้ดีทีเดียว หรือจะนำดอกไปตากแห้งทำเป็นชาก็ดีเช่นกัน

3ดอกมะลิ

ประโยชน์ของดอกมะลิ
ข้าวแช่น้ำดอกมะลิ

ดอกมะลิ อีกหนึ่งดอกที่ใครไม่รู้จักก็ถือว่าแปลกมาก ๆ เพราะนอกจากจะเป็นดอกไม้สัญลักษณ์แสดงความรักอันบริสุทธิ์ของแม่แล้ว ดอกตูมสีขาวที่มีกลิ่นหอมละมุนชื่นใจนี้ยังสารพัดประโยชน์ คนไทยนิยมนำดอกมะลิมาใช้สอยทั้งร้อยมาลัย ทำน้ำอบน้ำปรุง และนำมาเป็นส่วนผสมของอาหารอีกด้วย

วิธีปรุงดอกมะลิ เริ่มจากการเก็บดอกมะลิควรเก็บในช่วงเช้าที่ยังตูมอยู่ ล้างให้สะอาดตัดขั้วดอกทิ้ง นำมาอบในน้ำเปล่าต้มสุก ทิ้งไว้ข้ามคืน เช้ามาจะได้น้ำลอยดอกมะลิหอมชื่นใจ สามารถแช่เย็นดื่มเปล่า ๆ หรือทำเตรียมไว้เป็นวัตถุดิบไว้ทำอาหารอย่างข้าวแช่ หรือขนมไทยสำหรับคั้นกะทิกับน้ำเชื่อม 

4ดอกเฟื่องฟ้า

ประโยชน์ของดอกเฟื่องฟ้า
ดอกเฟื่องฟ้าทอดกับน้ำจิ้ม

ดอกเฟื่องฟ้า หรือราชินีแห่งไม้ประดับ ที่ไม่ได้แค่สวยอย่างเดียว แต่ยังกินได้ด้วย ซึ่งหลายคนมักเข้าใจผิดว่าตัวดอกเฟื่องฟ้าคือส่วนที่เป็นสี ๆ แต่จริงแล้วส่วนนั้นคือใบดอก หรือใบที่เปลี่ยนสีนั่นเอง เนื้อสัมผัสบางคล้ายกับกระดาษ รสชาติออกฝาด แล้วยังช่วยบำรุงหัวใจกับระบบขับถ่าย และการปลูกดอกเฟื่องฟ้ายังมีความหมายดี ๆ ถึงความรุ่งเรืองก้าวไกลในชีวิตอีกด้วย

วิธีปรุงดอกเฟื่องฟ้า ด้วยรสชาติที่ฝาดของเฟื่องฟ้าจึงมักนำมาชุบแป้งทอด แต่สีสันบานเย็นสดนี้จะหายไปเมื่อถูกความร้อน ถ้าหากเราอยากเพิ่มความสดใสให้กับอาหาร สามารถนำเฟื่องฟ้ามายำหรือทำส้มตำก็ได้

5ดอกโสน

ประโยชน์ของดอกโสน
น้ำพริกกะปิกับดอกโสนลวก

ดอกโสน เชื่อว่าไม่มากก็น้อยที่เคยได้ยินนิทานพื้นบ้านเรื่อง “ โสนน้อยเรือนงาม” ซึ่งเป็นคนละอย่างกับดอกโสนนี้นะ ดอกโสนมีลักษณะเป็นดอกเล็กสีเหลืองสดใส มีมากช่วงปลายฤดูฝนระหว่างเดือนกันยายน - ตุลาคม มีรสจืดและมัน มากไปด้วยแคลเซียมกับฟอสฟอรีสที่ช่วยบำรุงกระดูกและสมอง ควรเก็บดอกในช่วงเย็นเพราะยังเป็นดอกตูมดูน่ากิน

วิธีปรุงดอกโสน เลือกใช้ดอกตูมเก็บช่วงเช้า และต้องเด็ดเอาก้านดอกออกให้หมด ไม่อย่างนั้นจะทิ่มปากหมดอรรถรสเอาได้ สามารถกินแบบลวกจิ้มกับน้ำพริก ชุบแป้งทอดกรอบ ใส่ไข่เจียว หรือแม้แต่ของหวานหากินยากอย่างขนมดอกโสน 

6ดอกขจร

ประโยชน์ของดอกขจร
ผัดดอกขจรน้ำมันหอย

ดอกขจร หรือดอกสลิด ดอกเล็กสีเขียวอ่อนอมเหลืองเป็นช่อ ๆ จากไม้เถาเลื้อย เต็มไปด้วยวิตามินช่วยบำรุงสายตา รสจืดออกขมเล็กน้อย และมีความกรอบในตัว ยิ่งไปเดินตลาดช่วงหน้าฝนจะมีวางขายกันให้ทั่วแผงเลย

วิธีปรุงดอกขจร เมนูบ้าน ๆ ที่ไม่ว่าใครก็ติดใจได้ไม่ยากอย่าง ยำดอกขจร เมนูผัดน้ำมันหอย หรือจะลวกกินกับน้ำพริกก็ดี ซึ่งรสจืดของดอกขจรเองนี่แหละที่เข้าได้กับการปรุงอาหารอันหลากหลาย

7ดอกแนสเตอร์ชัม

ดอกแนสเตอร์ชัมหลากหลายสีสัน
สลัดผักกับดอกแนสเตอร์ชัม

ดอกแนสเตอร์ชัม หรือ Nasturtium แปลว่ามีกลิ่นเตะจมูก เพราะดอกไม้ชนิดนี้มีกลิ่นหอมแรง ใบและดอกกินได้ ซึ่งตัวดอกไม้มีสีสันสดใสอย่างสีเหลือ ส้ม และแดง แถมรสชาติของใบก็แรงออกทางสไปซีอีกด้วย ดอกไม้ชนิดนี้ปลูกขึ้นง่าย ตายยาก และออกดอกสวยในสภาพอากาศที่เหมาะสม จึงเป็นดอกไม้ที่นิยมไม่น้อยสำหรับชาวตะวันตก แต่ถ้าเอามาปลูกในไทยล่ะก็...คงจะรอดยาก

วิธีปรุงดอกแนสเตอร์ชัม ด้วยสีสันสดใสของดอกชนิดนี้เราจึงนิยมนำไปตกแต่งจาน หรือนำไปทำเป็นสลัดที่เต็มไปด้วยสีสันของผักใบเขียวสุดสนชื่น พร้อมน้ำสลัดแบบเฮลตี

8ลาเวนเดอร์

ประโยชน์ของลาเวนเดอร์อบแห้ง
ขนมเค้กลาเวนเดอร์

ลาเวนเดอร์ ดอกไม้สีม่วงกลิ่นหอมแรงพืชสมุนไพรที่คนนิยมนำมาสกัดเป็นกลิ่นหอมผ่อนคลายทั้งร่างกายและจิตใจ มีประโยชน์ทั้งด้านความงาม ช่วยไล่แมลง หรือบรรเทาแผลกัดจากแมลง ลาเวนเดอร์ไม่ได้ใช้แค่ภายนอกเทานั้น แต่ส่วนของดอกสีม่วงเองยังนำมาปรุงอาหารเพิ่มความหอมชวนหลงใหล

วิธีปรุงดอกลาเวนเดอร์ นำดอกลาเวนเดอร์ตากแห้งไปชงเป็นชา ดื่มเพื่อความผ่อนคลายนอนหลับปุ๋ยฝันดี หรือจะบดให้เป็นผงละเอียดนำไปปรุงเป็นของหวานหรือเบเกอรีเพิ่มความหอมเป็นเอกลักษณ์ได้ เชื่อเลยว่าชายใดได้กินคงจะหลงใหลในฝีมือเราเป็นแน่

9ดอกคาโมมายล์

ประโยชน์ของดอกคาโมมายล์แห้ง
ชาคาโมมายล์ช่วยให้หลับสนิท

ดอกคาโมมายล์ ดอกเล็กกลีบสีขาวส่วนตรงกลางของดอกที่เป็นสีเหลืองคือดอกย่อยคล้ายดอกเดซี มีรสชาติหวาน ใช้เป็นยามายาวนานตั้งแต่สมัยอียิปต์ ซึ่งในดอกมีสารอะพิจีนีน (Apigenin) ซึ่งช่วยเรื่องต้านการอักเสบ คลายกังวล และยังทำให้นอนหลับสนิทฝันดีอีกด้วย จึงนิยมนำดอกคาโมมายด์ตากแห้งชงดื่มเป็นชา

วิธีปรุงดอกคาโมมายล์ ใช้ดอกแห้งประมาณ 5-10 กรัม ชงเป็นชากับน้ำเดือด ทิ้งไว้สักครู่จนชามีกลิ่นหอม พร้อมดื่มกล่อมนอนให้ฝันดี ซึ่งเราไม่ควรทิ้งชานี้ไว้ข้ามคืน

10ดอกไชว์

ประโยชน์ของดอกไชว์
ขนมปังตับบดใส่ดอกไชว์

ดอกไชว์ พืชสมุนไพรลักษณะคล้ายต้นหอมแต่ไชว์เล็กกว่ามาก ดอกมีสีชมพูม่วงอ่อน หรือสีขาว กลิ่นออกจะคล้ายหัวหอมอยู่หน่อย ๆ นิยมใช้ปรุงอาหารของชาวตะวันตกอย่างประเทศฝรั่งเศส สวีเดน ฯลฯ

วิธีปรุงดอกไชว์ ส่วนของใบนำมาปรุงรสแต่งกลิ่นในจานสลัดได้ หรือจะนำไปปรุงอาหารที่มีความมันอย่างของทอด น้ำสลัดก็ดี ส่วนของดอกนำไปตกแต่งจานอาหารเพิ่มสีสันตะมุตะมิ

ก่อนที่เราจะเก็บดอกไม้สวย ๆ ริมทางมากินควรศึกษาให้แน่ใจก่อนว่าดอกไม้ชนิดนั้นกินได้จริง และมีวิธีปรุงอย่างไรให้ปลอดภัยด้วย ซึ่งแต่ละชนิดก็เหมาะกับการกินสดคู่กับเครื่องเคียง บางชนิดต้องทำให้สุกก่อนถึงกินได้ ซึ่งการเลือกใช้ได้อย่างถูกต้องนอกจากจะปลอดภัย มีประโยชน์ต่อร่างกายแล้ว การมีดอกไม้สีสันสวยงามในจานอาหารยังเป็นการเพิ่มเสน่ห์ให้กับมื้ออาหารนั้น ๆ อีกด้วย ใครนึกวิธีไม่ออกต้องอ่านนี่เลย 8 เคล็ดลับจัดจานให้ดูหรู เปลี่ยนอาหารบ้าน ๆ ให้เป็น Fine dining และเคล็ดลับดี ๆ เกี่ยวกับอาหารอีกเพียบที่นี่เลย

OWNER'S MESSAGE
อ. ดร. ทัศไนย จารุวัฒนพันธ์
อาจารย์ประจำภาควิชาพืชสวน คณะเกษตร ม.เกษตรศาสตร์ บางเขน
อาจารย์มีความเชี่ยวชาญเรื่องความหลากหลายของพืชสวน การอนุรักษ์และการใช้ประโยชน์จากพืช โดยเฉพาะกลุ่มไม้ประดับ เฟิร์น ผักพื้นบ้าน และพืชท้องถิ่นของไทย