เป็นเรื่องที่รู้กันดีว่าคนไทยกับอาหารเป็นของคู่กัน แม้แต่ในสำนวนไทยที่ใช้กันมารุ่นต่อรุ่น ก็ยังเต็มไปด้วยอาหารการกินชนิดต่าง ๆ วันนี้ Wongnai ขอเสนอ 15 สำนวนไทยปลายจวักน่ารู้ พร้อมที่มาและความหมาย ไปดูกันเลย!
1เออออห่อหมก
สำนวนนี้หมายถึง การรับคำ หรือตกลงเป็นอย่างดี แล้วทำไมต้องเป็นห่อหมก? นั่นก็เพราะห่อหมกที่เป็นหนึ่งในอาหารสำคัญในขันหมากเอก ซึ่งฝ่ายเจ้าบ่าวจะต้องจัดในงานวันสุกดิบ หรือวันก่อนฤกษ์แต่งงานนั่นเอง สำนวนนี้จึงหมายถึงผู้ใหญ่ทั้งสองฝ่ายตกลงกันได้ด้วยดี
2ผักชีโรยหน้า
สำนวนนี้หมายถึง การทำความดีแค่ผิวเผิน ไม่ได้ทำเป็นประจำ แต่ทำเฉพาะหน้า หรือเวลามีคนมาตรวจ เพราะผักชีเป็นผักที่ไม่ได้นำมาใช้ประกอบอาหาร แต่ส่วนมากจะใช้แค่เพื่อตกแต่งหน้าตาให้ดูสวยงามเท่านั้น ยกตัวอย่างเช่น
3ชีปล่อยปลาแห้ง
สำนวนนี้หมายถึง การกระทำที่แสร้งว่าเป็นคนดี มีเมตตา แต่ไม่มีความจริงใจ สำนวนนี้ใช้ชี อุบาสิกาที่ถือศีล ซึ่งคนส่วนใหญ่จะมองว่าเป็นคนใจบุญมาเปรียบ กับการปล่อยปลาแห้ง ที่ไม่ก่อให้เกิดความดีใด ๆ เพราะปลาแห้งเป็นปลาที่ตายแล้ว
4มะนาวไม่มีน้ำ
สำนวนนี้หมายถึง การพูดด้วยเสียงแข็งกระด้าง ไม่ไพเราะนุ่มนวล เป็นเหมือนมะนาวที่กระด้าง ไม่มีน้ำ ยกตัวอย่างเช่น พวกผู้ใหญ่ไม่ค่อยชอบเขา เพราะชอบพูดจากระโชกโฮกฮากเป็นมะนาวไม่มีน้ำ
5พิมเสนแลกเกลือ
สำนวนนี้หมายถึง การเอาสิ่งที่มีราคาไปแลกกับของถูก หรือการลดตัวไปทำอะไรที่ต่ำกว่า สำนวนนี้เปรียบเทียบพิมเสนซึ่งมีราคาแพงกว่ามาก เมื่อเทียบกับเกลือ ถ้าแลกพิมเสนกับเกลือก็มีแต่ขาดทุน
6ร่วนเป็นไข่เค็ม
สำนวนนี้หมายถึง การหัวเราะไม่หยุด หัวเราะไปเรื่อย เปรียบเทียบกับลักษณะของไข่เค็มที่ร่วน แตกละเอียด ยกตัวอย่างเช่น เขาเส้นตื้นมาก เจอมุขตลกนิด ๆ หน่อย ๆ ก็ร่วนเป็นไข่เค็มแล้ว
7กินน้ำไม่เผื่อแล้ง
สำนวนนี้หมายความว่า ทำอะไรไม่คิดเผื่อไปถึงวันข้างหน้าด้วย มาจากการดื่มและใช้น้ำโดยไม่นึกถึงอนาคต ว่าในหน้าแล้งจะมีน้ำให้ดื่มให้ใช้หรือไม่
8กินปูนร้อนท้อง
สำนวนนี้หมายถึง การแสดงอาการมีพิรุธเมื่อทำความผิด ร้อนตัวกลัวว่าคนจะจับได้ มีที่มาจากเวลาตุ๊กแกกินปูนแดงเข้าไป ก็จะส่งเสียงร้อง คนเราก็เดาว่ามันร้อนท้องเลยร้องออกมา
9หัวเดียวกระเทียมลีบ
สำนวนนี้หมายถึงคนที่ไม่มีพรรคพวก เพราะกระเทียมที่ดี จะต้องมีกลีบครบและมีเนื้อเต็มทุกกลีบ กระเทียมที่ลีบ ก็คือกระเทียมที่ฝ่อนั่นเอง
10หัวกะทิ
สำนวนนี้หมายถึงคนที่เก่งมาก ๆ พิเศษกว่าคนอื่น ๆ เพราะได้รับการคัดเลือกมาเป็นอย่างดี หัวกะทิคือกะทิที่คั้นมาเฉพาะยอดเท่านั้น ซึ่งมีความเข้มข้นที่สุด
11ขมิ้นกับปูน
สำนวนนี้หมายถึงคนที่ทะเลาะกันเป็นประจำ อยู่ด้วยกันไม่ได้ แล้วทำไมขมิ้นกับปูนถึงถูกเปรียบกับคนที่ไม่ถูกกัน? เพราะเมื่อผสมขมิ้นกับปูนแดงเข้าด้วยกัน สีเหลืองของขมิ้นก็จะกลายเป็นสีแดง และปูนแดงก็จะหมดฤทธิ์ ดังนั้นคนสมัยก่อนเลยมองว่าขมิ้นกับปูนอยู่ด้วยกันไม่ได้
12กินน้ำพริกถ้วยเก่า
สำนวนนี้หมายถึงการอยู่ร่วมกับภรรยาหรือคนรักที่เป็นคู่ทุกข์คู่ยากด้วยกันมานาน มาจากน้ำพริกอาหารขึ้นชื่อที่อยู่กับคนไทยมาเป็นเวลานาน ขาดไม่ได้ จนเอามาใช้เปรียบเป็นคู่ชีวิตกันเลยทีเดียว
13ขิงก็ราข่าก็แรง
สำนวนนี้หมายถึงการที่คนสองคนไม่ยอมกัน ต่างฝ่ายต่างก็อารมณ์ร้อนด้วยกันทั้งคู่ มาจากรสชาติและกลิ่นของขิงกับข่า ที่มีความจัดจ้าน และกลิ่นที่ฉุนแรงด้วยกันทั้งคู่
14ใกล้เกลือกินด่าง
สำนวนนี้หมายถึง การมองข้ามสิ่งที่อยู่ใกล้ตัวซึ่งมีคุณค่ามากกว่า แต่กลับไปเอาสิ่งที่อยู่ไกลหรือหายาก และมีคุณค่าน้อยกว่ามาใช้แทน
15ทุบหม้อข้าว
สำนวนนี้หมายถึงการทำลายอาชีพ หรืออุปกรณ์ยังชีพ หม้อข้าวของคนไทยในสมัยก่อน ใช้ทั้งเพื่อหุงข้าว และเพื่อเก็บข้าวไว้กินในมื้อต่อ ๆ ไป สำนวนนี้คงตรงใจหลาย ๆ คน ที่ต้องเสียสละ เปลี่ยนอาชีพเพราะพิษเศรษฐกิจรุมเร้าในช่วงนี้
เห็นแบบนี้เลยรู้เลยนะคะว่าคนไทยกับอาหารนี่ขาดกันไม่ได้เลยจริง ๆ เพราะสำนวนไทยก็เป็นอีกอย่างที่สะท้อนวิถีชีวิตของคนสมัยก่อน ที่สืบทอดกันมาจนทุกวันนี้ แต่สำนวนไทยที่เกี่ยวกับอาหารก็ไม่ได้มีแค่นี้นะ! ไปอ่านต่อกันอีกได้ที่ เปิดตำรา 10 สำนวนไทยปลายจวัก ที่น้อยคนนักอาจรู้ความหมาย! เติมคลังสำนวนเอาไปใช้กันได้แบบคูล ๆ
