อุทยานวิทยาศาสตร์พระจอมเกล้า ณ หว้ากอ

อุทยานวิทยาศาสตร์พระจอมเกล้า ณ หว้ากอ ประจวบคีรีขันธ์ เลขที่ 181 หมู่ 4 ตำบลคลองวาฬ อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ อุทยานวิทยาศาสตร์พระจอมเกล้า ณ หว้ากอ อยู่เลยอ่าวมะนาวอันเป็นสถานท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงแห่งหนึ่งไม่ไกลมากครับ จาก อุทยานวิทยาศาสตร์พระจอมเกล้า ณ หว้ากอ ขับรถเลียบชายทะเลย้อนขึ้นไปไม่ไกลจะถึง หมู่บ้านคลองวาฬ หมู่บ้านประมงเล็กๆ ที่มีชื่อเสียงเรื่องการท่องเที่ยว อาหารทะเลสดๆ ราคาไม่แพง และเป็นที่กำเนิด เค้กคลองวาฬ อันโด่งดัง ด้วยครับ เราทราบกันดีอยู่แล้วนะครับว่า พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหามงกุฎ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระปรีชาสามารถหลากหลายมากๆ วิชาดาราศาสตร์ ก็เป็นอีกแขนงของศาสตร์ที่ทรงพระปรีชา เมื่อราวๆปี พ.ศ. 2409 พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหามงกุฎ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงคำนวณได้ว่า จะเกิดสุริยุปราคาเต็มดวงในวันอังคาร ขึ้น 1 ค่ำ เดือน 10 ปีมะโรง จุลศักราช 1230 ซึ่งตรงกับวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2411 โดยเส้นศูนย์ของอุปราคาจะผ่านมาใกล้สยามที่สุด ณ บ้านหว้ากอ แขวงเมืองประจวบคีรีขันธ์ ทางฝั่งทะเลตะวันออกของแหลมมลายู ตรงเส้นวิตถันดร (แลตติดจูต) 11 องศา 38 ลิปดาทิศเหนือ และเส้นทีรฆันดร (ลองติดจูต) 99 องศา 39 ลิปดาทิศตะวันออก โดยคราสเริ่มจับเวลา 10 นาฬิกา 4 นาที จับเต็มดวง เวลา 11 นาฬิกา 36 นาที 20 วินาที กินเวลานาน 6 นาที 45 วินาที คลายคราสออกเวลา 13 นาฬิกา 37 นาที 45 วินาที ซึ่งไม่ปรากฏว่ามีหลักฐานการคำนวณจากผู้เชี่ยวชาญทางดาราศาสตร์จากประเทศตะวันตกมาก่อนหน้านี้ ในระหว่างนั้น ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยาศรีสุริยวงศ์ สร้างค่ายและพลับพลาชั่วคราวไว้ล่วงหน้า ณ บ้านหว้ากอ แขวงเมืองประจวบคีรีขันธ์ เมื่อใกล้ถึงเวลาที่จะเกิดสุริยุปราคาเต็มดวง พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหามงกุฎ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินโดยเรือพระที่นั่งอรรคราชวรเดช พร้อมด้วยสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอเจ้าฟ้าจุฬาลงกรณ์ กรมขุนพินิจประชานารถ (รัชกาลที่ 5) และบรมวงศ์เธอ กรมขุนราชสีหวิกรม ในการนี้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เชิญชาวต่างชาติ เซอร์แฮรี่ ออดส์ ผู้สำเร็จราชการอังกฤษประจำสิงคโปร์และภรรยา เมอร์ซิเออร์กอสส์ กงสุลฝรั่งเศสประจำประเทศไทย มิสเตอร์อลาบาสเตอร์ ผู้รักษาการกงศุลอังกฤษประจำประเทศไทย ต้นตระกูล “เศวตศิลา” หมอบรัดเลย์ และอีกหลายท่าน ตามเสด็จฯด้วย พระองค์ได้ใช้ค่ายและพลับพลาชั่วคราวที่บ้านหว้ากอ แขวงเมืองประจวบคีรีขันธ์นี้เป็นสถานที่สำหรับทอดพระเนตรสุริยุปราคาเต็มดวง และเป็นห้องทดลองวิทยาศาสตร์กลางแจ้งสำหรับนักดาราศาสตร์ที่ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เชิญมาดูปรากฎการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงในครั้งนี้ เมื่อถึงเวลาที่ทรงคำนวณไว้ก็เกิดสุริยุปราคาเต็มดวงจริงๆ มีบันทึกจากผู้ตามเสด็จฯในครั้งนั้นว่าเวลาที่คราสออกเกินเวลาที่ทรงพยากรณ์เอาไว้เพียง 1 นาทีเท่านั้น พระอัจฉริยะภาพทางด้านดาราศาสตร์ของ พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหามงกุฎ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นประการหนึ่งที่ทำให้ชาติตะวันตกเห็นว่า “สยาม” ของเรามิใช่คนบ้านป่าเมืองเถื่อน มีความ “ศิวิไลช์” มี “อารยธรรม” และมีความรู้ทัดเทียม บางอย่างก็มีความรู้เกินหน้าชาติตะวันตกไปมากทีเดียว จึงเป็นเหตุสำคัญอีกประการหนึ่งที่ทำให้ชาติตะวันตกพ่ายแพ้แก่ “สยาม” ไม่สามารถยึดเป็นอาณานิคมได้ ภายในบริเวณ อุทยานวิทยาศาสตร์พระจอมเกล้า ณ หว้ากอ ยังมีร่อยรอยของโบราณสถานที่เป็นที่ตั้งของอุปกรณ์ดูดาวของชาวต่างชาติ ที่ตามเสด็จฯ ในครั้งนั้น ในบล็อกนี้พามาชม 2 แห่งนะครับ โบราณสถานแห่งที่ 3 และ โบราณสถานแห่งที่ 4 โบราณสถานแห่งที่ 3 - เป็นฐานตั้งกล้องและอุปกรณ์ดูสุริยุปราคาเต็มดวงของนักดาราศาสตร์ชาวฝรั่งเศส อยู่ด้านใต้สุดของพื้นที่ของ อุทยานวิทยาศาสตร์พระจอมเกล้า ณ หว้ากอ ติดกับริมห้วยของคลองหว้าโทน โดยมี เอ็ม สเตฟาน เป็นหัวหน้าคณะ ร่วมด้วย ทิสเซอร์แรนท์, ราเยต์, ซาบิแรนด์, แฮต, ออลรี, เลทัวนอร์, และ ปิแอร์ ใช้งานระหว่างวันที่ 25 กรกฎาคม - 29 สิงหาคม พ.ศ. 2411 ฐานตั้งกล้องและอุปกรณ์ดูสุริยุปราคาเต็มดวง ก่อด้วยอิฐที่มาจากประเทศสิงคโปร์ซ้อนกัน 3 ชั้น เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส กว้าง 85 เซนติเมตร ยาว 80 เซ็นติเมตร สูง 17 เซนติเมตร โดยที่ก้อนอิฐแต่ละก้อนมีขาด กว้าง 10 เซนติเมตร ยาว 20 เซ็นติเมตร สูง 4.5 เซนติเมตร โบราณสถานแห่งที่ 4 - ฐานตั้งกล้องและอุปกรณ์ดูสุริยุปราคาเต็มดวงของนักดาราศาสตร์ชาวฝรั่งเศส อยู่ทางใต้ของอุทยานวิทยาศาสตร์พระจอมเกล้า ณ หว้ากอ ใกล้หาดหว้ากอติดกับถนนตรงทางแยกเข้าสวนผีเสื้อ ห่างจากถนนประมาณ 30 เมตร ใกล้กับโบราณสถานแห่งที่ 3 มองเห็นได้จากถนนเลียบทะเล เช่นเดียวกับโบราณสถานแห่งที่ 3 เอ็ม สเตฟาน หัวหน้าคณะ ร่วมด้วย ทิสเซอร์แรนท์, ราเยต์, ซาบิแรนด์, แฮต, ออลรี, เลทัวนอร์, และ ปิแอร์ จัดสร้างขึ้นเพื่อใช้งานระหว่างวันที่ 25 กรกฎาคม - 29 สิงหาคม พ.ศ. 2411 ฐานก่อด้วยอิฐซ้อนกัน 6 ก้อน เป็นอิฐที่นำมาจากประเทศสิงคโปร์ เป็นรูปเกือบสี่เหลี่ยมจัตุรัส กว้าง 65 เซนติเมตร ยาว 75 เซ็นติเมตร สูง 33.5 เซนติเมตร โดยที่ก้อนอิฐแต่ละก้อนมีขาด กว้าง 10 เซนติเมตร ยาว 20 เซ็นติเมตร สูง 4.5 เซนติเมตร โบราณสถานทั้ง 2 แห่ง กรมศิลปากรเข้ามาสำรวจเมื่อปี พ.ศ.2522 และได้ประกาศขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานแห่งชาติตามประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 97 ภาพที่ 163 หน้า 3620 วันที่ 21 ตุลาคม 2523