เอาล่ะค่ะ! ในชีวิตเราหรือแม้แต่ตัวเอาเคยสำรวจบ้างไหมว่ามีใครที่มีความเป็น Perfectionist บ้าง เราคิดว่าความสมบรูณ์ของแต่ละมีไม่เท่ากัน และต่อให้ทุกคนมีสิ่งนี้ก็จะมีไม่เหมือนกันด้วย วันนี้ Wongnai Beauty จะพาทุกคนไปทำความรู้จักว่า perfectionist คืออะไร? มีกี่แบบ แล้วถ้าต้องการปรับลดนิสัยตรงนี้มีจุดไหนที่พอจะทำได้บ้าง ถ้าพร้อมแล้วถามไปดูกันต่อดีกว่าค่ะ
นิยามของความ Perfectionist คืออะไร?
Perfectionist เป็นคำที่ใช้เรียกบุคคลที่ต้องการความสมบรูณ์แบบอย่างไร้ที่ติ และอ้างอิงกับการประเมินตัวเอง คำวิพากษ์ วิจารณ์ของผู้อื่น โดยทั่วไปแล้วคนประเภทนี้มักมีบุคลิก มิติทางตัวจน และลักษณะนิสัยที่มีรายละเอียดซับซ้อน ซึ่งนักจิตวิทยาได้แบ่งลักษณะของความเป็น Perfectionist ไว้ 3 ประเภทด้วยกันค่ะ
- ประเภทที่ 1 : Self-Oriented Perfectionism เป็นลักษณะของคนที่ตั้งมาตรฐานความสมบูรณ์แบบให้กับตัวเอง
- ประเภทที่ 2 : Other-Oriented Perfectionism เป็นลักษณะของคนที่ตั้งมาตรฐานความสมบูรณ์แบบให้คนรอบข้าง ไม่ว่าจะเป็นเพื่อนร่วมงานหรือว่าคนในครอบครัว
- ประเภทที่ 3 : Socially-Prescribed Perfectionism เป็นลักษณะของคนที่เชื่อว่าหากตัวเองเป็นคนที่สมบูรณ์แบบตามที่คาดหวังเพื่อที่จะทำให้ตัวเองเป็นที่ยอมรับ
เช็กลิสต์ว่าตัวเองมีนิสัยของความ Perfectionist มากน้อยแค่ไหน!
ต้องบอกว่านิสัยความ Perfectionist เราอาจจะไม่ได้มีแบบครบทุกข้อก็ได้นะคะ ลองศึกษาตัวเองผ่านอาการต่าง ๆ ได้ว่าเรามีความ Perfectionist มากหรือน้อยแค่ไหนเราจะได้หาวิธีการปรับให้สิ่งเหล่านั้นลดน้อยลงได้นั่นเองค่ะ
- คนที่มีความ Perfectionist มักจะต้ังมาตรฐานในการทำงานหรือทำสิ่งต่าง ๆ เอาไว้สูงมาเกินความเป็นจริง
- มักมีการตั้งคำถามแง่ลบที่เกี่ยวกับรูปลักษณ์และความสามารถของตัวเอง เพราะคิดว่าตัวเองยังมีข้อผิดพลาดและทำสิ่งต่าง ๆ ได้แบบไม่สมบรูณ์แบบ
- หลีกเลี่ยงการอยู่ในสถานการณ์ที่มีแนวโน้มว่าจะเกิดความล้มเหลวในรูปแบบต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นบ่ายเบี่ยงหรือปฏิเสธงานเพราะกลัวว่างานจะออกมาสมบรูณ์แบบอย่างที่คิด
- ใช้เวลาในการบางสิ่งบางอย่างนานกว่าคนทั่วไป และมักจะเริ่มลงมือทำในวินาทีสุดท้ายก่อนถึงกำหนดเวลา เพื่อใช้เป็นข้อตัวหากมีข้อผิดพลาดในชิ้นงาน
- ไม่เชื่อมั่นในการทำงานของคนอื่น และชอบพยายามหาจุดบกพร่องในสิ่งที่คนอื่นทำ
- ไม่สามารถแสดงความคิดเห็นหรือความรู้สึกจริง ๆ ได้อย่างตรงไปตรงมา
- ชอบควบคุมหรือบงการความสัมพันธ์กับคนอื่นให้เป็นไปตามทที่ตัวเองคาดหวัง
หากเราเป็น Perfectionist จะมีผลกระทบต่อสุขภาพเรายังไงบ้าง?
ความ Perfectionist ไม่ได้ถูกจัดเป็นโรคหรือความผิดปกติในทางจิตวิยาโดยตรง แต่นี่เป็นลักษณะนิสัยหนึ่งของคนที่ต้องการให้ผลลัพธ์ของความพยายามออกมาเป็นไปตามที่คาดหวังเท่านั้น ฉะนั้นความ Perfectionist ทำให้หลายคนอาจไม่ได้ให้ความสำคัญในการเดินทางไปสู่เป้าหมายในอนาคต แต่ยึดติดกับความผิดพลาดในอดีต และทำทุกวิถีทางเพื่อหลีกเลี่ยงความล้มเหลว สิ่งเหล่านี้จะนำพาไปสู่โรควิตกกังวล และโรคนอนไม่หลับได้
สำหรับคนที่มีความ Perfectionist ในตัวเองมักจะมีความมั่นใจในตัวเองต่ำ ซึ่งนอกจากจะวัดคุณค่าในตัวเองจากความสำเร็จในการทำสิ่งต่าง ๆ ที่ตั้งใจไว้ยังตั้งมาตรฐานในรูปลักษณ์ของตัวเองไว้สูง นอกจากนี้คนที่มีความ Perfectionist ในตัวเองอาจจะมีอาการของบุคลิกภาพผิดปกติชนิดย้ำคิดย้ำทำ (Obsessive-Compulsive Personality Disorder : OCPD) ร่วมด้วย โดยมักจะมีนิสัยหมกมุ่นกับรายละเอียด กฎระเบียบ และทุ่มเทกับสิ่งที่ทำออกมาให้ดีจนกว่าจะไร้ที่ติ ไม่งั้นจะไม่สามารถทำสิ่งต่าง ๆ ให้สำเร็จเสร็จสิ้นได้
เทคนิคการปรับลดนิสัย Perfectionis ทำยังไงให้ใช้ชีวิตอย่างมีความสุข
ต้องบอกว่าความ Perfectionis ถ้ามีมากเกินไปก็ไม่ส่งผลดีต่อการใช้ชีวิตเพราะถ้าเกิดความผิดพลาดขึ้นมาก็อาจจะแสดงถึงความอ่อนแอ และเชื่อว่าจุดบกพร่องนั้นจะนำไปสู่ปัญหาที่แก้ไขได้ยาก นี่ถือเป็นอุปสรรคก้อนใหญ่ในการใช้ชีวิตเลยล่ะค่ะ เรามาดูเทคนิคการปรับตัวกันหน่อยจะทำให้ความ Perfectionis ที่มีลดน้อยลงได้อย่างไรบ้าง เพื่อที่เราทุกคนจะได้ใช้ชีวิตอย่างมีความสุขมากขึ้นนั่นเอง
- พยายามตั้งเป้าหมายต่อตัวเอง และคนรอบข้างในสิ่งที่เป็นไปได้สามารถทำได้จริง เพราะการตั้งมาตรฐานที่สูงจนเกินไปอาจทำให้เกิดความรู้สึกท้อได้ และสิ่งนี้จะกลายเป็นอุปสรรคขัดขวางในการทำสิ่งต่าง ๆ ให้สำเร็จได้
- ให้เวลาตัวเองได้ทบทวนกับมาตรฐานที่ตั้งไว้ ปรับลดความคิดที่ตึงเครียดหรือบั่นทอนตัวเอง และลองคิดในมุมมองของคนอื่นว่าจะจัดการยังไงหากผลลัพธ์ไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง
- ฝึกให้อภัยตัวเองเมื่อเกิดความผิดพลาด ให้คิดไว้เสมอว่าความล้มเหลวเป็นเรื่องปกติมาก ๆ ที่เกิดขึ้นได้ในชีวิต นอกจากนี้พยายามฝึกตัวเองให้เรียนรู้จากข้อผิดพลาด เพื่อปรับปรุงจุดบกพร่องของตัวเองให้ดีขึ้น
- พยายามใช้เวลายินดีกับความสำเร็จของตัวเองก่อนที่จะเริ่มคิดถึงงานใหม่ เป้าหมายใหม่ รวมถึงการรับฟังซึมซับกับคำชมของคนอื่นจะได้ช่วยได้มาก ๆ เลยล่ะค่ะ
Source : Perfectionist
ทั้งนี้ต้องบอกว่าการที่เรามีความ Perfectionist สูงไม่ใช่เรื่องที่ไม่ดีซะทีเดียวนะคะ มีไว้บ้างก็ดีแต่ถ้ามีความมันทำให้เรายึดติดกับบางสิ่งบางอย่างมากเกินไปก็อาจจะแย่ได้ ฉะนั้นเราต้องเรียนรู้และเข้าใจพฤติกรรมของตัวอยู่เรื่อย ๆ จะได้ไม่ส่งผลให้สิ่งพัฒนาไปเป็นความวิตกกังวล หรืออาการนอนไม่หลับเพราะอาการเหล่านั้นยากมากในการรักษากว่าจะหายต้องใช้เวลาด้วย ขอให้ทุกคนมีความสุขกับการใช้ชีวิตนะคะ
บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
